Sorry, no posts matched your criteria.

این سایت در ستاد ساماندهی ثبت شده و تابع قوانین جمهوری اسلامی میباشد

 چرا در نماز، خانم ها باید عقب تر از آقایان بایستند؟

۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۷
90 views
بدون نظر


جلوتر ایستادن زن در نماز
 چرا در نماز، خانم ها باید عقب تر از آقایان بایستند؟


یکی از آدابی که در مسأله موضوع چگونگیه ایستادن زن ها و مردها در نماز مطرح شده و البته اختلاف نظرهایی هم در این باره بیان شده، تقدم ایستادن آقایان بر خانم ها در نماز می باشد.


بعضی از مراجع معظم تقلید حکم به لزوم عقب ایستادن خانم ها داده اند. اما بعضی دیگر از مراجع این حکم را لازم ندانسته و فرموده اند: اگر جلوتر از مرد هم بایستد اشکال ندارد، ولی بهتر است زن عقب تر از مرد بایستد و بعضی دیگر عقب تر ایستادن زن از مرد را احتیاط مستحب دانسته اند و بعضی هم جلوتر ایستادن زن و یا مساوی با مرد ایستادن زن را مکروه می دانند.

یکی از موضوعاتی در باب احکام و چرایی ان مورد سؤال و گفتگو قرار دارد این است که چرا در هنگام نماز، “مرد باید جلوتر از زن بایستد؟”در این فرصت بر آن شده ایم برای دانستن این موضوع و نظر علما و مراجع تقلید در این باره مروری داشته باشیم. با ما همراه باشید.آيةاللَّه وحيد: بايد بين مرد و زن در حال نماز، حداقل يك وجب فاصله باشد ؛ ولى اگر زن برابر مرد يا جلوتر – در كمتر از فاصله ‏اى كه ذكر شد بايستد و هر دو با هم وارد نماز شوند، بايد نماز را دوباره بخوانند. نماز خواندن در فاصله كمتر از ده ذراع در غير شهر مكّه مكروه است.فقهاء در لزوم و عدم لزوم عقب تر ایستادن خانم ها از مردها در نماز اختلاف نظر دارند و لزوم این مسئله مورد اتفاق تمام فقهاء و مراجع تقلید نیست. بلکه بعضی از مراجع معظم تقلید حکم به لزوم عقب ایستادن خانم ها داده اند. اما بعضی دیگر از مراجع این حکم را لازم ندانسته و فرموده اند: اگر جلوتر از مرد هم بایستد اشکال ندارد، ولی بهتر است زن عقب تر از مرد بایستد و بعضی دیگر عقب تر ایستادن زن از مرد را احتیاط مستحب دانسته اند و بعضی هم جلوتر ایستادن زن و یا مساوی با مرد ایستادن زن را مکروه می دانند. (۱) چرا در نماز لازم است خانم ها عقب تر از آقایان بایستند ؟ حتی اگر آقا محرم باشد ؟در خصوص چرایی و علت این حکم فقهی، توجه به این نکات ضروری است:۱٫ هرچند همه احکام بر اساس مصالح و مفاسد است؛ و هر حکمی دارای فلسفه و علتی است؛ ولی بیان و کشف علت تمام جزئیات احکام، کار بسیار مشکلی است؛ نهایت این که بتوان ضوابط کلی برای احکام بیان نمود؛ که البته کلیت در این جا به معنای اکثری است که قابل استثناست.۲٫ روح و کمال تمام عبادات به حضور قلب و توجه آن، به درگاه ذات حق تعالی می باشد، به گونه ای که هیچ عبادتی، بدون توجه قلبی، مورد قبول و رحمت ذات حق تعالی واقع نمی شود و از اعتبار ساقط است.بر همین اساس، شاید آدابی که از سوی نبی خاتم (صلی الله و علیه وآله) و ائمه (علیهم السلام) در خصوص نماز بدست ما رسیده است، برای محافظت توجه قلبی، در نماز باشد.۳٫ نزدیک هم بودن زن و مرد در یک مکان، در حال نماز، با توجه به جذابیت زن برای مرد (حداقل بعض موارد)، مخّل و مضر به توجه قلبی در نماز می باشد.محل ایستادن خانم ها در نمازآيا محل ايستادن خانم ‏ها در نماز، بايد عقب ‏تر از مردها باشد؟ آيات عظام امام، بهجت، صافى و نورى: خير، اگر جلوتر از مرد هم بايستد اشكال ندارد ؛ ولى بهتر است زن عقب ‏تر از مرد بايستد. (۲) آيةاللَّه تبريزى: بايد حداقل بين زن و مرد يك وجب فاصله باشد و با رعايت فاصله، اگر زن هم جلوتر بايستد، نمازش صحيح است. (۳) آيةاللَّه خامنه‏ اى: بنا بر احتياط واجب بايد حداقل بين زن و مرد يك وجب فاصله باشد و با رعايت فاصله، اگر زن هم جلوتر بايستد، نمازش صحيح است.(۴)و رعایت آن در مسجدالحرام لازم نیست.(۵) آيات عظام فاضل و مكارم: زن بايد عقب‏تر از مرد بايستد ؛ وگرنه نماز او باطل است و فرقى بين محرم و نامحرم نيست.(۶) آيةاللَّه سيستانى: بنابر احتياط لازم، زن بايد عقب ‏تر از مرد بايستد و فرقى بين محرم و نامحرم نيست.(۷) و این عقب ایستادن، حداقل به مقداری باشد كه جای سجده او برابر جای دو زانوی مرد در حال سجده باشد. در نتیجه اگر زن برابر و هم ردیف و به موازات مرد یا جلوتر از مرد بایستد و با هم وارد نماز شوند یعنی همزمان تكبیرة الاحرام را بگویند، بنابر احتیاط واجب، هر دو نفر باید نماز را دوباره بخوانند (مگر از مواردی باشد که در انتهاء مسئله خواهد آمد.) و امّا در صورتی ­كه یكی زودتر از دیگری مشغول نماز شود، نماز نفری كه دیرتر تكبیرة الاحرام را گفته، بنابر احتیاط واجب، باطل است و نماز نفر اول كه زودتر تكبیرة الاحرام را گفته، در صورتی كه بتواند مثلاً در بین نماز، حائلی مانند پرده بین خود و نفر دیگر  ایجاد كند یا بیش از چهار متر و نیم از نفر دیگر فاصله بگیرد (۸) یا اگر مثلاً مرد است، راه رفته و از زنی كه در اثناء نماز، مقابل او مشغول نماز شده، جلوتر بایستد، برای صحیح بودن نمازش باید این كار را انجام دهد و گرنه نماز نفر اول هم، بنابر احتیاط واجب، باطل است امّا اگر این كارها امكان پذیر نیست نماز را ادامه می­دهد و در این صورت، نماز نفر اول صحیح است. آيةاللَّه خامنه‏ اى: بنا بر احتياط واجب بايد حداقل بين زن و مرد يك وجب فاصله باشد و با رعايت فاصله، اگر زن هم جلوتر بايستد، نمازش صحيح است و رعایت آن در مسجدالحرام لازم نیست.اگر مثلاً ‌مرد نماز بخواند و پس از اتمام نماز، متوجّه شود زنی رو به روی او یا هم ردیف او مشغول نماز بوده، نماز مرد صحیح است امّا اگر در اثناء نماز متوجّه شود، در صورتی نمازش صحیح است كه به وظیفه­ ای که گذشت، عمل نماید. و اگر كسی به علّت ندانستن حكم شرعی، مسأله مذكور را رعایت نمی­ كرده، در صورتی­ كه در یادگیری مسأله كوتاهی كرده و جاهل مقصّر است، حكم فردی  را دارد كه عمداً این حكم را رعایت نكرده است لذا نمازش، بنابر احتیاط واجب، باطل است امّا اگر در یادگیری مسأله هیچ كوتاهی نكرده و جاهل قاصر است، نمازهایی را كه در حال جهل قصوری خوانده، صحیح است و اعاده یا قضای آن لازم نیست.لازم به ذکر است؛ حكم مذكور، اختصاص به زمانی دارد كه زن و مرد، هر دو می­ خواهند نماز بخوانند. شایان ذکر است؛ اگر بین مرد و زنی كه برابر هم ایستاده ‏اند یا زن جلوتر از مرد ایستاده و نماز می‏  خوانند، دیوار یا پرده یا چیز دیگری باشد كه عرفاً حائل و مانع و فاصل محسوب شود هر‌چند مانع از مشاهده نباشد و بتوانند همدیگر را ببینند، نماز هر دو صحیح است.همچنین اگر فاصله بین مرد و زن نمازگزار كه برابر هم ایستاده ‏اند یا زن جلوتر ایستاده بیش از ده ذراع (۹)باشد یا عرفاً دو مكان محسوب شود، نماز هر دو صحیح است و نیز اگر زن در حال نماز عقب  ­تر از مرد بایستد أقلاً به مقداری كه جای سجده او برابر جای دو زانوی مرد در حال سجده باشد، نماز هر دو صحیح است.نکته:حکم ‌‌مذكور شامل همه انواع نمازها، نماز واجب و نماز مستحبی، نماز فرادی و نماز جماعت می­شود. همچنین در این حکم، فرقی بین مَحرم و نامحرم نیست. بنابراین، این حكم در مورد زن و شوهر، برادر و خواهر و سایر محارم نیز جاری است.دقت به این نکته حائز اهمیّت است که حكم مذكور شامل همه مكان­ها می­شود و فرقی بین منزل، مسجد، حرم و مشاهد مشرّفه نیست البتّه این حكم یك استثناء دارد و آن مورد هنگام شلوغی جمعیّت در مکّه مکرّمه است كه رعایت این مسأله لازم نیست و سایر اماكن به مکّه مکرّمه ملحق نیستند.  آيةاللَّه سيستانى: بنابر احتياط لازم، زن بايد عقب ‏تر از مرد بايستد و فرقى بين محرم و نامحرم نيست.و امّا این حكم، شامل حال اضطرار نمی­ شود.(۱۰) آيةاللَّه وحيد: بايد بين مرد و زن در حال نماز، حداقل يك وجب فاصله باشد ؛ ولى اگر زن برابر مرد يا جلوتر – در كمتر از فاصله ‏اى كه ذكر شد بايستد و هر دو با هم وارد نماز شوند، بايد نماز را دوباره بخوانند.(۱۱) نماز خواندن در فاصله كمتر از ده ذراع در غير شهر مكّه مكروه است.لذا اگر زن برابر مرد يا جلوتر در كمتر از فاصله اى كه ذكر شد بايستد و با هم وارد نماز شوند ، بايد نماز را دوباره بخوانند ، و همچنين است بنابر احتياط واجب در صورتى كه يكى زودتر از ديگرى به نماز بايستد.شایان ذکر است؛ در مسأله فوق، فرقی بین مَحرم و نامحرم نیست. بنابراین، این حكم در مورد زن و شوهر، برادر و خواهر و سایر محارم نیز جاری است.بنابر این اگر بين مرد و زن كه برابر هم ايستاده اند، يا زن جلوتر ايستاده و نماز مى خوانند ، ديوار يا پرده يا چيز ديگرى باشد كه يكديگر را نبينند ، نماز هر دو اشكال ندارد ، اگر چه بين آنها كمتر از فاصله اى كه قبلا ذكر شد ، باشد. (۱۲)پی نوشت:۱- توضیح المسائل مراجع، سید محمد حسن بنی هاشمی،  ج۱، مسئله۸۸۶۲- توضيح ‏المسائل مراجع، م ۸۸۶ و نورى، توضيح‏ المسائل، م ۹-۸۸۷۳- توضيح‏ المسائل مراجع، م ۸۸۶۴-  توضيح ‏المسائل مراجع، م ۸۸۶ و خامنه‏ اى، اجوبة الاستفتاءات، س ۳۷۴۵- اجوبة الاستفتائات، ص۸۱، س ۳۷۴  ۶- توضيح ‏المسائل مراجع ، م ۸۸۶۷- توضيح ‏المسائل مراجع، م ۸۸۶۸- فاصله چهار متر و نيم بين زن و مرد از موقف و محلّ ايستادن يكی تا موقف و محلّ ايستادن ديگری محاسبه می­شود حتّی در صورتی­كه زن نمازگزار روبرو و جلوی مرد نمازگزار مشغول نماز باشد.۹-  ده ذراع به فتوای معظم له، تقريباً چهار متر و نيم است.۱۰- توضیح المسائل جامع، ج۱، ص ۳۱۵،  شرط ششم  از شرایط مکان مصلی، از م ۱۰۴۷ تا م ۱۰۵۷ – استفتائات آیت الله سیستانی، ویژه نمایندگان، دفتر قم، ص ۸۲ و ص ۹۰  ۱۱- وحيد، توضيح ‏المسائل، م ۸۹۵ – ۸۹۶۱۲- توضیح المسائل، ص ۳۶۱، شرط ششم، م ۸۹۶ و ۸۹۷  منابع:پرسمانسراجاسلام کوئیستفرهنگ نیوزانهار


لینک کوتاه مطلب

http://karbalaii.ir/?p=75

برچسب ها

مطالب مشابه